| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 22 sierpnia 1863, Łódź |
| Zgon | 7 lutego 1941, Łódź (getto) |
| Zawód | nauczyciel, dyrektor szkoły, działacz oświatowy |
| Działalność edukacyjna | |
| Szkoła | Żeńska Szkoła Handlowa (założyciel i właściciel) |
| Prezes | Towarzystwo Nauczycieli i Nauczycielek Żydów (1897–1910) |
| Rodzina i miejsce zamieszkania | |
| Małżonka | Berta (Bajla Gitla) Ab, lekarz dentysta (1865–1934) |
| Dzieci | Nadieżda (ur. 1896/1899), Michał (1894–1916) |
| Adres w latach 30. | ul. Piotrkowska 118, Łódź |
| Miejsce pochówku | Cmentarz żydowski „nowy”, ul. Bracka — str. L, kw. R, grób 7 |
Józef Lajb Ab zajął się szkolnictwem od 1885 roku, po uzyskaniu absolutorium wyższej uczelni. W Łodzi prowadził działalność zarówno jako nauczyciel, jak i organizator placówki oświatowej dla dziewcząt. Przez wiele lat angażował się w pracę towarzystw nauczycielskich i walkę z analfabetyzmem.
Działalność w organizacjach nauczycielskich
W 1897 roku Ab objął funkcję prezesa Towarzystwa Nauczycieli i Nauczycielek Żydów. Pełnił to stanowisko do 1910 roku. W tym okresie był także członkiem Komitetu Walki z Analfabetyzmem, co świadczy o jego zainteresowaniu podnoszeniem poziomu edukacji wśród społeczności żydowskiej.
Zakładanie i rozwój żeńskiej szkoły handlowej
W 1910 roku Ab założył siedmioklasową Żeńską Szkołę Handlową w Łodzi przy ul. Spacerowej 29 (obecnie al. T. Kościuszki). W 1913 placówkę przeniesiono na ul. Zieloną 8. Szkoła prowadziła nauczanie w języku polskim; zajęcia z języka hebrajskiego miały charakter nadobowiązkowy.
W 1920 przeprowadzono pierwsze egzaminy maturalne. Rok później, w 1921, szkołę przekształcono w Gimnazjum Żeńskie o profilu humanistycznym i umieszczono je w budynku przy ul. Zielonej 10. W roku szkolnym 1925/26 Ab pozostał formalnym właścicielem, lecz szkoła funkcjonowała pod zarządem grona nauczycieli działającego jako „Zrzeszenie Pedagogów. Spółka z o.o.”
Zmiany kierownictwa i status prawny szkoły
W 1931 Ab zrezygnował ze stanowiska dyrektora. Placówka otrzymała jego nazwisko jako imię szkoły. Nowym dyrektorem został Ludwik Krajeński, a w latach 1933–1939 kierownictwo sprawowała Stella Estera Reinowa.
Gimnazjum uzyskało prawa szkoły państwowej dopiero w roku szkolnym 1938/39. Liceum działające przy gimnazjum nadal nie posiadało takich praw przed wybuchem wojny.
Rodzina, miejsce zamieszkania i śmierć
Józef Ab był synem Leona (Lewina) i Berty z Codików. Był żonaty z Bertą (Bajlą Gitlą), która pracowała jako lekarz dentysta i zmarła w 1934 roku. Mieli dwójkę dzieci: syna Michała, który zmarł w 1916 jako sanitariusz i został pochowany w Buczaczu, oraz córkę Nadieżdę — nauczycielkę, bibliotekarkę i plastyczkę; losy Nadieżdy nie są znane.
W latach 30. mieszkał z córką przy ul. Piotrkowskiej 118. W czasie zagłady znalazł się w getcie łódzkim, gdzie mieszkał przy ul. Dworskiej 14. Zmarł 7 lutego 1941 i został pochowany na cmentarzu żydowskim „nowym” przy ul. Brackiej (str. L, kw. R, nr grobu 7).
